Rối loạn phóng noãn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây vô sinh hiếm muộn ở nữ giới, đồng thời làm suy giảm ham muốn tình dục, ảnh hưởng đến chất lượng đời sống vợ chồng.
Tổng quan chung
Ở người phụ nữ khỏe mạnh, mỗi tháng sẽ có một nang trứng phát triển và rụng – gọi là hiện tượng phóng noãn. Khi quá trình này bị rối loạn, trứng sẽ không rụng đúng chu kỳ hoặc không rụng, khiến việc thụ thai tự nhiên trở nên khó khăn. Tổ chức Y tế Thế giới chia rối loạn phóng noãn thành ba nhóm: nhóm 1 do rối loạn vùng hạ đồi – tuyến yên, nhóm 2 có nồng độ estrogen và FSH bình thường (thường gặp ở người mắc hội chứng buồng trứng đa nang), và nhóm 3 do suy giảm chức năng buồng trứng. Ngoài ra, tình trạng tăng prolactin cũng có thể gây ức chế phóng noãn.
Triệu chứng
Phụ nữ bị rối loạn phóng noãn thường có chu kỳ kinh nguyệt không đều, kinh thưa hoặc vô kinh. Một số trường hợp có biểu hiện béo phì, rậm lông, nổi mụn, khó kiểm soát cân nặng. Tuy nhiên, nhiều người không có triệu chứng rõ ràng, chỉ phát hiện khi đi khám hiếm muộn hoặc kiểm tra sức khỏe sinh sản.
Nguyên nhân
Nguyên nhân chủ yếu của rối loạn phóng noãn liên quan đến rối loạn nội tiết, bao gồm bất thường vùng dưới đồi – tuyến yên, giảm hoặc tăng estrogen, rối loạn chức năng buồng trứng, buồng trứng đa nang, hoặc do yếu tố tuổi tác khiến số lượng và chất lượng nang noãn suy giảm. Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, thay đổi cân nặng đột ngột, tăng hoặc giảm cân quá mức cũng làm mất cân bằng hormone, dẫn đến trứng không rụng đúng chu kỳ.
Đối tượng nguy cơ
Bệnh thường gặp ở phụ nữ bị hội chứng buồng trứng đa nang, suy buồng trứng, lạc nội mạc tử cung tại buồng trứng, người từng phẫu thuật bóc u buồng trứng, hoặc đã trải qua hóa trị, xạ trị.
Chẩn đoán
Để xác định rối loạn phóng noãn, bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng lâm sàng kết hợp xét nghiệm nội tiết tố và siêu âm nang noãn. Siêu âm đầu dò giúp theo dõi sự phát triển của nang trứng trong từng giai đoạn của chu kỳ. Xét nghiệm nội tiết gồm các hormone estrogen, progesterone, FSH, LH và prolactin, thực hiện vào những ngày cụ thể của chu kỳ kinh nguyệt để đánh giá khả năng phóng noãn và dự trữ buồng trứng.
Phòng ngừa bệnh
Phụ nữ nên duy trì lối sống lành mạnh, kiểm soát cân nặng, ăn uống khoa học, tập thể dục thường xuyên và hạn chế căng thẳng. Chế độ ăn ít carbohydrate giúp ổn định insulin, hỗ trợ cân bằng nội tiết. Ngoài ra, khám phụ khoa định kỳ 6 tháng một lần giúp phát hiện sớm các dấu hiệu rối loạn, từ đó có hướng điều trị kịp thời.
Điều trị như thế nào?
Điều trị rối loạn phóng noãn tập trung vào việc phục hồi chức năng rụng trứng của buồng trứng. Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kích thích buồng trứng nhằm giúp nang trứng phát triển và rụng đúng chu kỳ. Tỷ lệ có thai sau mỗi chu kỳ kích trứng đạt khoảng 30%. Trong một số trường hợp, biện pháp hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) được chỉ định. Tuy nhiên, quá trình kích thích buồng trứng cần được theo dõi chặt chẽ để tránh biến chứng như quá kích buồng trứng hoặc đa thai.
Nguồn: Tổng hợp
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Độc giả nên tham khảo ý kiến bác sĩ, dược sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn cụ thể và chính xác nhất.
